世界语吧 关注:7,655贴子:44,663
  • 1回复贴,共1

世界语《布伦宣言》和《布拉格宣言》展示帖

只看楼主收藏回复

《布伦宣言》
世界语主义宣言(世界语:Dekleracio pri la esenco de Esperantismo), 又名布伦宣言, 是世界语运动上一份极具历史价值的文件。宣言由柴门霍夫所起草, 并于1905年法国滨海布洛涅举办的第一届世界语大会上通过。
以下是《布伦宣言》的中文全译文。
因为许多人对于世界语主义的实质还有一种很不正确的看法,因此,我们这些签名者,——来自各国的世界语主义的代表们,在布伦召开了“国际世界语者大会”,并根据世界语创造者的提议,觉得有作下列解释的必要:
1、世界语主义就是努力在全世界推广使用中立的人类语。这种语言“并不干涉民族内部生活,也毫无排斥现有各民族语的目的”。它将给各国人民互相了解的可能,将在不同民族常因语言问题而引起纠纷的国家中,作为公共机关的一种缓冲语,而且人们还能用它出版一切民族都感兴趣的著作。任何一个世界语者,如果要把自己的某种想法或希望与世界语主义联系起来,那纯粹是他个人的私事,世界语主义对此不负责任。
2、因为现在全世界没有一个研究工作者不承认国际语只能是一种人造语,而且在过去的二百年中所进行的许多试验中,大家提出的只是理论上的方案,而实际完成、经受住种种考验、充满了活力并且最适用于各方面的语言则只有唯一的语言——世界语。因此,凡是有国际语理想的朋友们,都感到理论上的争论将毫无结果,只有实际工作才能达到目标。大家早已团结在这种唯一的语言——世界语的周围,努力推广它,并且不断丰富它的文学。
3、因为世界语的作者从一开始就坚决放弃本人对该语言的任何权利与特权,所以世界语无论在物质方面或精神方面都“不是任何人的私产”。
整个世界就是这种语言物质上的主人。无论什么人,只要他愿意,都可以用这种语言出版任何著作,包括评论这种语言的著作,也可以利用这种语言以达到其各种目的。而精神上的主人则是那些被世界语界公认为最杰出、最有才华的世界语作家。
4、世界语没有个人的权威,也不取决于任何个别的人。世界语创造者的一切意见和著作正如其他每个世界语者的意见和著作一样,完全是“个人的”,绝不强加于其他人。一切世界语者都必须永远接受的仅仅是作为世界语基础的那个小册子——“世界语基础”。其内容任何人都不得擅自更改(那怕是细小的变动)。如果有人违反了该书中所列举的规则和范式,永远不许他拿“这是世界语创造者的意见或希望”这句话来为自己辩解。凡是在“世界语基础”中找不到适当表现形式的每一种意见,每个世界语者都有权利象对待其他语言一样地以自己认为是最恰当的方式表达。但是,为了保持语言的统一性,应该勉励每一个世界语者尽可能地模仿该语创造者的著作中的文体。因为该创造者毕竟为世界语和用世界语做了不少工作,对其精神也了解得最深刻。
5、凡是懂得并使用世界语的人,不论其使用的目的如何,均可称为世界语者。可以鼓励,但不能强迫世界语者加入某种世界语者团体。
《布拉格宣言》
1996年7月,第81届国际世界语大会在捷克首都布拉格召开。大会发表了《国际语——世界语运动布拉格宣言》,来自世界各国的代表纷纷签名表示支持。
《布拉格宣言》总结了世界语正在实现着的七大社会价值:民主、超越民族的教育、儿童教育的成果、多种语言性、语言的权利、语言的多样性和人类自由。宣言指出,语言问题与更广泛的社会公正问题是紧密联系的。而且,世界语运动在中立的第二语言方面的实践经验比人们通常所认定的更值得研究,值得推广应用。以下是宣言全文。
世界语于1887年作为国际交往的辅助语方案发表后,就迅速发展成为充满活力的、表现力丰富的语言。一百多年来,世界语已经超越语言和文化障碍,成为联系人们的纽带。这期间,讲世界语的人们的目的一直保持着其重要性和现实性。若干民族语言在全世界的应用、通信技术的进步、语言教学新方法的发现,都似乎未能实现下列原则,而这些原则对公正的、有效的语言秩序是最重要的。
一.
民主。一直使某些人获得特权的传播系统却总是要求其他的人经多年努力,能力却达不到他们那样高的水平,这从根本上说是反民主的。虽然,同每一种语言一样,世界语也并非完美无缺,但它却在平等的全球传播的领域内,大大超过每一个对手。
我们确认,语言的不平等,会导致在所有层面包括国际层面上的传播的不平等。我们的运动是民主传播运动。
二.
超越民族的教育。每一种民族语言都是与相应的文化和民族相联系的。例如,学英语的学生要学习英语国家、特别是美国和英国的文化、地理和政治,然而学习世界语的学生要学习的却是没有国界的世界,在这个世界里,每一个国家就好象一个家庭。
我们确认,任何一种民族语言的教育事业是与确定的世界未来相联系的。我们的运动是超越民族的教育运动。
三.
儿童教育的效果。在学习外语的人群中,只有很少量的人能掌握它。然而,甚至通过自学就可以完全掌握世界语。各种研究表明,预备教育对学习外语是有效的。人们还推荐世界语作为语言课程的核心内容之一以树立学生的语言意识。
我们确认,学习民族语言的困难将永远会是很多学习者的障碍,然而他们可以从第二语言的知识中获益。我们的运动是有效的语言教学运动。
四.
多种语言性。世界语群体是为数不多的世界范围的语言群体之一,其成员无一例外地掌握了两种或多种语言。每一个成员都接受了至少学习一门外语并达到口语表述程度的任务,这大都会引导他们通晓并热爱多种语言,一般来说, 这会大大拓宽个人的视野。
我们确认,每一种语言,包括大语种和小语种的成员应该抓住学习第二种语言的机会并达到高级交流的水平。我们的运动就是提供这一时机的运动。
五.
语言的权利。语言权利分配的不平等是世界大部分居民产生长期语言不安全感或语言的直接压迫的症结所在。在世界语群体当中,所有语种的成员,包括大语种和小语种,正式的语种和非正式的语种,由于彼此互谅互让,而会聚在一个中立的场所。这种语言权利和责任的平衡为改进和评估其他解决语言的不平等和语言冲突问题的方法提供一个先例。
我们确认,普通存在的语言功能的巨大差异,会破坏在众多的国际文件中所表达的各种语言一律平等的保证。我们的运动是维护语言权利的运动。
六.
语言的多样性。各国政府认为,世界上语言的巨大的多样性是交流和发展的障碍。对世界语群体来说,语言的多样性是长期的、不可缺少的语言丰富性的源泉。因此,每一种语言就象每个物种,其本身就是宝贵的,是值得保护和支持的。
我们确认,交流和发展的政策,如果不是建立在尊重和支持每一种语言基础之上,就会导致世界上多数语言的灭亡。我们的运动是维护语言多样性的运动。
七.
人类自由。每一种语言都在解放和禁锢自己的成员,一方面给他们在内部相互交流的能力,另一方面却阻碍了他们同其他语种的人的交流。作为一种人造的通用交流工具,世界语是实现人类自由的伟大的方案之一——使所有的人作为个体加入人类的大家庭,同时保持着自己的文化和语言的坚实的根基,而不为其所限。
我们确认,仅仅使用某些民族语言,不可避免地会造成自由地表达、交流、结社的障碍。我们的运动是为实现人类自由的运动。


IP属地:福建1楼2023-03-21 15:40回复
    《布伦宣言》世界语原文:
    Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo de la 9ª de Aŭgusto 1905
    "Ĉar pri la esenco de la Esperantismo multaj havas tre malveran ideon, tial ni subskribintoj, reprezentantoj de la Esperantismo en diversaj landoj de la mondo, kunvenintaj al la internacia kongreso Esperantista en Boulogne-sur-Mer, trovis necesa laŭ la propono de la aŭtoro de la lingvo Esperanto doni la sekvantan klarigon:
    1. La Esperantismo estas penado disvastigi en la tuta mondo la uzadon de lingvo neŭtrale homa, kiu "ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj kaj neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn", donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si, kiu povus servi kiel paciga lingvo de publikaj institucioj en tiuj landoj, kie diversaj nacioj batalas inter si pri la lingvo, kaj en kiu povus esti publikigataj tiuj verkoj, kiuj havas egalan intereson por ĉiuj popoloj. Ĉiu alia ideo aŭ espero, kiun tiu aŭ alia Esperantisto ligas kun la Esperantismo, estos lia afero pure privata, por kiu la Esperantismo ne respondas.
    2. Ĉar en la nuna tempo neniu esploranto en la tuta mondo jam dubas pri tio, ke lingvo internacia povas esti nur lingvo arta, kaj ĉar el ĉiuj multegaj provoj, faritaj en la daŭro de la lastaj du centjaroj, ĉiuj prezentas nur teoriajn projektojn, kaj lingvo efektive finita, ĉiuflanke elprovita, perfekte vivipova kaj en ĉiuj rilatoj pleje taŭga montriĝis nur unu sola lingvo Esperanto, tial la amikoj de la ideo de lingvo internacia, konsciante ke teoria disputado kondukos al nenio kaj ke la celo povas esti atingata nur per laborado praktika, jam de longe ĉiuj grupiĝis ĉirkaŭ la sola lingvo Esperanto kaj laboras por ĝia disvastigado kaj riĉigado de ĝia literaturo.
    3. Ĉar la aŭtoro de la lingvo Esperanto tuj en la komenco rifuzis unu fojon por ĉiam ĉiujn personajn rajtojn kaj privilegiojn rilate tiun lingvon, tial Esperanto estas "nenies propraĵo", nek en rilato materiala, nek en rilato morala.
    Materiala mastro de tiu ĉi lingvo estas la tuta mondo kaj ĉiu deziranto povas eldonadi en aŭ pri tiu ĉi lingvo ĉiajn verkojn, kiajn li deziras, kaj uzadi la lingvon por ĉiaj eblaj celoj; kiel spiritaj mastroj de tiu ĉi lingvo estos ĉiam rigardataj tiuj personoj, kiuj de la mondo Esperantista estos konfesataj kiel la plej bonaj kaj plej talentaj verkistoj en tiu ĉi lingvo.
    4. Esperanto havas neniun personan leĝdonanton kaj dependas de neniu aparta homo. Ĉiuj opinioj kaj verkoj de la kreinto de Esperanto havas, simile al la opinioj kaj verkoj de ĉiu alia Esperantisto, karakteron absolute privatan kaj por neniu devigan. La sola unu fojon por ĉiam deviga por ĉiuj Esperantistoj fundamento de la lingvo Esperanto estas la verketo "Fundamento de Esperanto", en kiu neniu havas la rajton fari ŝanĝon. Se iu dekliniĝas de la reguloj kaj modeloj donitaj en la dirita verko, li neniam povas pravigi sin per la vortoj "tiel deziras aŭ konsilas la aŭtoro de Esperanto". Ĉiun ideon, kiu ne povas esti oportune esprimata per tiu materialo, kiu troviĝas en la "Fundamento de Esperanto", ĉiu Esperantisto havas la rajton esprimi en tia maniero, kiun li trovas la plej ĝusta, tiel same, kiel estas farate en ĉiu alia lingvo. Sed pro plena unueco de la lingvo al ĉiuj Esperantistoj estas rekomendate imitadi kiel eble plej multe tiun stilon, kiu troviĝas en la verko de la kreinto de Esperanto, kiu la plej multe laboris por kaj en Esperanto kaj la plej bone konas ĝian spiriton.
    5. Esperantisto estas nomata ĉiu persono, kiu scias kaj uzas la lingvon Esperanto tute egale por kiaj celoj li ĝin uzas. Apartenado al ia aktiva societo Esperantista por ĉiu Esperantisto estas rekomendinda, sed ne deviga."
    《布拉格宣言》世界语原文:
    Manifesto de Prago (UK 1996)
    Ni, anoj de la tutmonda movado por la progresigo de Esperanto, direktas ĉi tiun manifeston al ĉiuj registaroj, internaciaj organizoj kaj homoj de bona volo, deklaras nian intencon firmvole plulabori por la celoj ĉi tie esprimitaj, kaj invitas ĉiun unuopan organizaĵon kaj homon aliĝi al nia strebado.
    Lanĉita en 1887 kiel projekto de helplingvo por internacia komunikado, kaj rapide evoluinta en vivoplenan, nuancoriĉan lingvon, Esperanto jam de pli ol jarcento funkcias por kunligi homojn trans lingvaj kaj kulturaj baroj. Intertempe la celoj de ĝiaj parolantoj ne perdis gravecon kaj aktualecon. Nek la tutmonda uzado de kelkaj lingvoj, nek progresoj en la komunikad-tekniko, nek la malkovro de novaj metodoj de lingvo-instruado verŝajne realigos jenajn principojn, kiujn ni konsideras esencaj por justa kaj efika lingva ordo.
    1. Demokratio
    Komunika sistemo, kiu tutvive privilegias iujn homojn, sed postulas de aliaj, ke ili investu jarojn da penoj por atingi malpli altan gradon de kapablo, estas fundamente maldemokratia. Kvankam, kiel ĉiu lingvo, esperanto ne estas perfekta, ĝi ege superas ĉiun rivalon en la sfero de egaleca tutmonda komunikado.
    Ni asertas, ke lingva malegaleco sekvigas komunikan malegalecon je ĉiuj niveloj, inkluzive de la internacia nivelo. Ni estas movado por demokratia komunikado.
    2. Transnacia edukado
    Ĉiu etna lingvo estas ligita al difinita kulturo kaj naci(ar)o. Ekzemple, la lernejano, kiu studas la anglan, lernas pri la kulturo, geografio kaj politiko de la anglalingvaj landoj, precipe Usono kaj Britio. La lernejano, kiu studas esperanton, lernas pri la mondo sen limoj, en kiu ĉiu lando prezentiĝas kiel hejmo.
    Ni asertas, ke la edukado per iu ajn etna lingvo estas ligita al difinita perspektivo pri la mondo. Ni estas movado de transnacia edukado.
    3. Pedagogia efikeco
    Nur malgranda procentaĵo el tiuj, kiuj studas fremdan lingvon, ekmastras ĝin. Plena posedo de esperanto eblas eĉ per memstudado. Diversaj studoj raportis propedeŭtikajn efikojn al la lernado de aliaj lingvoj. Oni ankaŭ rekomendas esperanton kiel kernan eron en kursoj por la lingva konsciigo de lernantoj.
    Ni asertas, ke la malfacileco de la etnaj lingvoj ĉiam prezentos obstaklon por multaj lernantoj, kiuj tamen profitus el la scio de dua lingvo. Ni estas movado por efika lingvo-instruado.
    4. Plurlingveco
    La esperanto-komunumo estas unu el malmultaj mondskalaj lingvokomunumoj, kies parolantoj estas senescepte du- aŭ plurlingvaj. Ĉiu komunumano akceptis la taskon lerni almenaŭ unu fremdan lingvon ĝis parola grado. Multokaze tio kondukas al la scio de kaj amo al pluraj lingvoj, kaj ĝenerale al pli vasta persona horizonto.
    Ni asertas, ke la anoj de ĉiuj lingvoj, grandaj kaj malgrandaj, devus disponi pri reala ŝanco por alproprigi duan lingvon ĝis alta komunika nivelo. Ni estas movado por la provizo de tiu ŝanco.
    5. Lingvaj rajtoj
    La malegala disdivido de potenco inter la lingvoj estas recepto por konstanta lingva malsekureco, aŭ rekta lingva subpremado ĉe granda parto de la monda loĝantaro. En la Esperanto-komunumo la anoj de lingvoj grandaj kaj malgrandaj, oficialaj kaj neoficialaj, kunvenas sur neŭtrala tereno, danke al la reciproka volo kompromisi. Tia ekvilibro inter lingvaj rajtoj kaj respondecoj liveras precedencon por evoluigi kaj pritaksi aliajn solvojn al la lingva malegaleco kaj lingvaj konfliktoj.
    Ni asertas, ke la vastaj potencodiferencoj inter la lingvoj subfosas la garantiojn esprimitajn en tiom da internaciaj dokumentoj, de egaleca traktado sendistinge pri la lingvo. Ni estas movado por lingvaj rajtoj.
    6. Lingva diverseco
    La naciaj registaroj emas konsideri la grandan diversecon de lingvoj en la mondo kiel baron al komunikado kaj evoluigo. Por la Esperanto-komunumo, tamen, la lingva diverseco estas konstanta kaj nemalhavebla fonto de riĉeco. Sekve, ĉiu lingvo, kiel ĉiu vivaĵospecio, estas valora jam pro si mem kaj inda je protektado kaj subtenado.
    Ni asertas, ke la politiko de komunikado kaj evoluigo, se ĝi ne estas bazita sur respekto al kaj subteno de ĉiuj lingvoj, kondamnas al formorto la plimulton de la lingvoj de la mondo. Ni estas movado por lingva diverseco.
    7. Homa emancipiĝo
    Ĉiu lingvo liberigas kaj malliberigas siajn anojn, donante al ili la povon komuniki inter si, barante la komunikadon kun aliaj. Planita kiel universala komunikilo, esperanto estas unu el la grandaj funkciantaj projektoj de la homa emancipiĝo - projekto por ebligi al ĉiu homo partopreni kiel individuo en la homa komunumo, kun firmaj radikoj ĉe sia loka kultura kaj lingva identeco, sed ne limigite de ili.
    Ni asertas, ke la ekskluziva uzado de naciaj lingvoj neeviteble starigas barojn al la liberecoj de sinesprimado, komunikado kaj asociiĝo. Ni estas movado por la homa emancipiĝo.


    IP属地:福建2楼2023-03-21 16:06
    回复